Als rouwverwerking stagneert

Bijna alle mensen die met de dood van een dierbare geconfronteerd worden, leren uiteindelijk om te gaan met dit verlies. Dat wil niet zeggen, dat de overledene vergeten wordt of dat men niet meer van hem of haar houdt! Een geliefde die gestorven is, zal altijd deel uit blijven maken van je leven, maar dat wil niet zeggen dat er daardoor geen ruimte meer mag zijn voor andere mensen en dingen.

De eerste tijd na een overlijden staat de wereld van de nabestaanden even stil. Men is in diepe rouw gedompeld en verschillende fases in het rouwproces wisselen elkaar af. Maar als het goed is, komt er na verloop van tijd weer ruimte voor het leven zelf: vrienden, werk, gezinsleden, hobby’s…. Wanneer dit niet het geval is, kan het zijn dat de rouwverwerking is gestagneerd. Hulpverleners spreken in dat geval over gecompliceerde rouw.

Tekenen dat de rouwverwerking stagneert

Na een overlijden past een nabestaande zich, zij het met vallen en opstaan, als het goed is aan aan de nieuwe werkelijkheid: het leven zonder de overledene om zich heen. Blijft het overlijden jaar na jaar op de voorgrond staan, dan is dat een teken dat het rouwproces niet of niet goed verloopt. Dit kan zich uiten door het ontwikkelen van allerlei lichamelijke klachten en/of een depressie, maar hulpverleners zien ook wel gebeuren dat mensen structureel weigeren om het overlijden onder ogen te zien. Door middel van allerlei rituelen houden zij het “leven” van de gestorvene in stand, bijvoorbeeld door diens kamer jaar na jaar intact te laten, de tafel nog steeds te dekken voor hem/haar of visite te verbieden plaats te nemen in de stoel van de gestorvene. Zeker wanneer de dierbare zeer plotseling is overleden (bijvoorbeeld door een ongeval of misdrijf) kan het voor nabestaanden heel moeilijk zijn om de werkelijkheid te aanvaarden. Psychologische hulp kan dan een uitkomst zijn.

Meer informatie en tips?

Er zijn ook diverse boeken die kunnen bijdragen: kijk hier

Bekijk boeken >

Geplaatst in: Over rouwverwerking

22 gedachten over “Als rouwverwerking stagneert

  1. ria

    wie herkent zich in mijn gevoelens van liever niet meer door leven
    ik ben radeloos aan t worden na t verlies van mijn liefste

    1. Ans

      Ik. Mijn man is voor anderhalf jaar terug gestorven.
      Zit nog steeds in een depressie. Iedere morgen met veel verdriet op. Vanmorgen weer helemaal. Ben heel boos. Geen kinderen. Ben 76 jaar. Het is verschrikkelijk. Waar ik woon, wordt ik heel goed opgevangen
      Graag reactie. Ans

      1. jennij

        lieve mev ik kan heel goed begrijpen mijn man dat ook voor mijn ogen neer gestort geen woord meer gehab ook elke dag wordt wakker en denk ben weer wakker mijn man was 66jaar en zelf ben 64 jaar ik mis hem ook erg wij zijn lotgenoten ze zitten in ons hart en daar beef ook heel veel sterkte vooral deze maand december groetje jennij

    2. Christine

      Mijn moeder is vorige zomer plots gestorven, ik heb geen vrienden en mijn grootmoeder is alles wat ik nog heb.
      Ik heb altijd een sterke band gehad met mijn moeder, ik heb haar gevonden. Dat beeld gaat nooit meer
      weg.
      De mensen die haar kwamen halen en in een plastic zak staken ik wou haar niet laten gaan.
      65 jaar ben nog steeds woedend het liefst zou ik ook gaan. Mijn leven heeft geen nut meer, de wereld gaat
      Door maar ik sta stil.
      Ik heb geen interesse in niets meer, eigenlijk is mijn beste vriendin en vertrouwspersoon in een slag weg.

      Cb

    3. gerrie(dat was haar naam )

      Ik. Door het overlijden van mijn moeder 10 jaar geleden. Heb ik 4 x zelfmoord gepleegd. En elke keer is het mislukt ik was net 26.toen der tijd toen zei overleed.Tot op heden loop ik nog steeds rond met dat idee. Mensen zegge vaak ga hulp zoeken. Maar je word elke keer van kastje naar de muur gestuurd wat alles nog moeilijker maakt.waardoor je dus snel het idee hebt dat niemand je begrijpt. Ik heb nog een vader maar hij is de andere kant uitgeslagen. Na mijn moeder haar overlijden is hij binnen 2 weken weer gaan daten. Wij mochten niet rouwen dat onze moeder was overleden. Met alle gevolgen van dien dat wij eigenlijk de dag waarop onze moeder overleden was ook onze vader weg is. Tot op heden is hij er nog steeds niet voor zijn eigen kinderen. Maar wel voor zijn nieuwe stief kinderen. Nieuwe vrouw erbij en zijn eigen kinderen en klein kinderen doen er niet toe. Met alle gevolgen van Dien natuurlijk. Dit doet mega veel verdriet en pijn. Omdat we eigenlijk nog steeds rouwen.en onze gevoelends niet kwijt kunnen. Huilen mag immers niet volgens hem. Dat is een teken dat je zwak bent. Hij laat ons verrekken na de dood van mijn moeder. Zei mocht helaas maar 2 maanden 50 wezen. Toen zei uit ons midden weg gehaald werd.. Geen idee meer hoe dit verder gaat. Maar we lopen allemaal een bepaalde pad. En waar die heen gaat ik heb geen idee. Ik hoop dat het ooit wat rustiger gaat worden.

      1. Een vader

        Beste mevrouw, ik vind dit heel erg voor u. Ik was een beetje op Internet aan het lezen over rouwverwerking en kwam toen op deze site uit en zag uw reactie. Mijn vrouw is 5 mei jongstleden overleden na de afgelopen 7 jaar gevochten te hebben tegen drie verschillende soorten borstkanker. Zij is 47 jaar geworden. Ik ben zelf 49 jaar en heb twee jong volwassen dochters die nog thuiswonen. Mijn vrouw en ik waren echt 1 met elkaar en haar verlies doet heel erg veel pijn. Maar mijn dochters en ik hebben veel steun aan elkaar en we huilen gezamenlijk regelmatig om haar verlies en vangen elkaar ook op als dat nodig is. Eerlijk gezegd zou ik niet weten hoe ik er voor zou staan zonder hun en ik zie het als mijn verantwoordelijkheid om juist nu en de komende jaren er voor hun te zijn. Ik kan me niet voorstellen hoe het is om je moeder te verliezen en niet bij je vader terecht te kunnen om samen te rouwen. Ik kan me ook niet voorstellen dat je als man al weer naar 2 weken gaat daten. Uw verhaal heeft me echt aangegrepen. Het verlies van iemand die zo dicht bij je staat is al erg genoeg, maar als je dan je verdriet niet kwijt kan of erger nog kwijt mag bij de persoon die er juist voor je hoort te zijn om samen met je te rouwen dan is dat niet te bevatten. Als vader van twee lieve dochters vind ik het ook heel erg om te lezen dat u daardoor al 4 pogingen tot zelfdoding heeft gedaan. Het is niet erg om Je dierbare te missen, dat mag zelfs je tot je eigen dood doen. Maar als je na 10 jaar nog rouwt, dan is dat niet goed. Dan beschadigt dat je ziel. Uw verhaal maakt mij wel bewust dat ik de komende jaren extra goed op mijn dochters moet letten. Ik hoop met heel mijn hart en ziel dat het u toch gaat lukken om het verlies van uw moeder een plek te geven en een manier vindt om uw leven weer zin te geven.

  2. ria

    dag ans
    ja herkenbaar elke dag wakker worden zonder de liefde van je leven
    je woont in een groep? geen kinderen
    wij ook geen kinderen en je wilt niet steeds andere mensen lastig vallen met je verdriet
    maar o zo stil, zo t gemis van al die gewone dingen samen
    gewoon t samen zijn , vertrouwd enz
    sterkte ans ik leef en voel mee
    ria

  3. Kelly

    Mijn mama is net gestorven. 10 mei.
    Ze zat smorgens op 8 mei nog gewoon mee aan tafel. Men dochter deed die dag haar communie. Opeens voelde ze zich niet goed dus we zeiden blijf maar thuis dan ben je straks beter voor het feest. Terwijl we naar de kerk waren is men zus nog naar binnen gegaan en ze brachten haar naar spoed. Op weg kreeg ze een hartstilstand met alle gevolgen van dien. 2 dagen later hebben we ze dan moeten laten gaan.
    Ik ben echt door dit zo in de war.
    “Wat als” ik eerder met haar naar ziekenhuis ging?
    De dag voordien voelde ze zich al wat minder maar dat had ze vaak.. Waarom was ik niet zo alert?
    Ik voel me zo schuldig
    Moest ik geen kinderen hebben dan had het echt geen zin meer voor me. Want ik zit echt in een diepe emotionele put. Ik kan wel alle uren van de dag huilen.
    Ik hoop echt dat dit betert met de tijd maar ik vrees ervoor.. 😞

  4. ria

    gecondoleerd kelly met dit verlies
    schuldig voelen is begrijpelijk, maar dat hoeft niet
    je moeder ging ook niet zelf aan alarmknoppen rinkelen he
    maar je was zorgzaam en nu ben je in de war
    is normaal, je moet voor jou kinderen weer door en in liefde trug denken aan een lieve moeder
    sterkte ria

  5. Lidy

    Gecondoleerd Keiiy
    Je moeder verliezen is een van de ergste dingen in Je leven!
    Van mij al weer Lang geleden Maar weet nog zo goed hoe ik mij voelde!
    Ik heb met mijn zus veel gepraat en gehuild ,Maar ook gelachen om leuke herinneringen!
    Heel veel sterkte
    Lidy

  6. ria

    lidy
    kun jij om herinneringen lachen,ging dat meteen?
    mijn herinneringen aan mijn lief doen zo zeer
    gaat dat over, die pijn?

  7. Marieke

    Gecondoleerd allemaal met jullie grote verlies.
    Ik heb mijn moeder 4 maanden geleden zeer onverwachts zomaar verloren… Het accepteren is zo moeilijk, dagelijks het besef dat het leven hoe het was niet meer is..
    Zodra ik aan mijn moeder denk ook aan leuke positieve herinneren moet ik gelijk huilen Ria, het intense pijnlijke verdriet is er dan direct.. maar toch is er soms ook een kleine glimlach en kortdurend warm gevoel van alle liefde die is er! Ik gun jou dat ook, voorbij het pijnlijke gaan en ervaren wat er nog meer is, dan kan niet anders dan dat dat de liefde is!
    Sterkte!

  8. ria

    dag marieke
    dank dat je zegt , dat t voor bij t pijnlijke gaan LIEFDE is
    ik heb en hou zielsveel vandie man[die er niet meer is] Hij was t mooiste en liefste dat me is over komen
    ik zal eeuwig van hem houden en hem zo dankbaar zijn
    ik zou nog zo graag de ervaringen van nu aan hem willen vertellen
    maar dat zul jij ook hebben richting je moeder
    sterkte
    ria

  9. Angelica

    Lieve mensen, ik heb mijn moeder verloren afgelopen 4 december om 21:30 uur. de laatste 2 jaar minimaal 4 x in de week bij haar in het verpleegtehuis geweest en zoveel mogelijk leuke dingen met haar gedaan en daar put ik nu troost uit. Mijn emoties gingen alle kanten op toen wij aan haar sterfbed stonden, intens verdriet, angst, paniek maar ook een opluchting dat zij niet meer hoefde te lijden en bij mijn vader en broer was. Afgelopen maandag hebben wij haar bij laten zetten bij mijn vader die febr. 2011 plotseling is overleden. Elke dag huil ik wel en zolang mensen mij niet aanspreken en erover beginnen dan gaat het. 4 dagen na haar overlijden ben k 65 geworden dus meteen al de 1e verjaardag ( niet gevierd alleen samen met mijn kinderen en aanhang gegeten ) zonder haar mee moeten maken, straks de kerst en oud en nieuw dan rest alleen nog Moederdag, haar 1e verjaardag en 1e overlijdens dag dit komende jaar. Deze kerst zal moeilijk zijn maar, de 24e, onze familietraditie, zal ik ondanks alles in ere houden. Sterkte allemaal.

  10. Angela

    Wat triest allemaal hoe ga je om met een verlies van iemand die je op internet hebt ontmoet en nu dood is. Lijk wel een droom

  11. Rosa

    Vreselijke verhalen allemaal. Ik ben mijn moeder verloren precies een jaar geleden. Mijn moeder en ik waren één. Sinds de crematie niks meer van m’n broers gehoord……Ik kom uit een harde familie zonder gevoel, terwijl ik super gevoelig ben…heel lastig. Ik heb het gevoel dat ik alleen op de wereld sta zonder man en kinderen. Maar wie weet wat de toekomst nog zal brengen!!

  12. Vanessa

    Vanessa
    Ik wil graag men verhaal doen ik ben een jonge mama van 26 en ik heb een zoontj italo die ik ben verloren
    By een pleeggezin hy is daar verdronken en dat ik niet kan verwerken huilbuien zelfverminking zelfmoord pogingen allemaal onbewust ze hebben me de dingen de dingen afgenomen dien me dierbaar zyn geen inkomsten geen terugval van familie ik weet namelijk geen blijf met mezelf en weet niet wat ik moet doen heeft er iemand ervaring die me raad kan geven
    Ik ben.einde raad mee mezelf gr

  13. Thomas

    Het is vandaag 4 oktober 2017, 6 weken na het overlijden van mijn Maaike met wie ik 46 jaar samen was. Zomaar opeens zonder enige aanwijzing is ze uit dit leven weggegleden. Veel te jong, net 70 jaar.

    Ze voelde zich niet zo lekker en had hele hoge koorts. De huisarts achtte het beter om haar op te nemen in het ziekenhuis. Aan de hand van bloedtests werd daar al snel duidelijk dat er sprake was van een bacteriële ontsteking. Niet direct levensbedreigend maar toch zeer ernstig. Met twee soorten antibiotica werd de ontsteking bestreden. Dit zou wel 4 tot 6 weken volgehouden moeten worden. Aanvankelijk ging het goed, de koorts zakte en we zagen de toekomst weer met wat minder zorg tegemoet. Maar na drie dagen sloeg het noodlot toe, toen Maaike werd getroffen door een massale hersenbloeding. Mijn zoon en ik waren erbij. Ze raakte in een diepe coma, waaruit volgens de artsen geen ontwaken meer mogelijk was. Ze reageerde helemaal nergens meer op. Enkele dagen later op 21 augustus 2017 in het bijzijn van ons vieren, onze dochter met haar partner, onze zoon en ik zelf, overleed Maaike. Op het laatste moment deed ze nog haar ogen open, er vloeide een traan en kneep ze zacht in de hand van onze zoon. Daarna niets meer. Dit moment zal voor altijd in mijn geheugen gegrift blijven.

    Het verdriet is onbeschrijfelijk en niet in woorden te vatten. Met haar overlijden is ook iets diep van binnen in mij dood gegaan. De machteloosheid is groot.

    We waren korte tijd in Nederland voor de 40ste verjaardag van onze dochter. Opgewekt en vrolijk was ze die avond van het feest en vol plannen. We zouden enkele dagen daarna weer naar Spanje vertrekken naar ons huis aan de Costa Blanca om in de schoolvakantie in oktober samen met kinderen en kleinkinderen haar 70ste verjaardag nog eens uitgebreid te vieren.
    Helaas, helaas is alles door een macabere werkelijkheid anders geworden.

    Ik ben nu Spanje samen met onze zoon. Maar waar we ooit zo gelukkig waren is het nu leeg en verlaten. Alles in dit huis ademt Maaike, geen dag zonder tranen. Ook nu nog na 6 weken. Het is hier prachtig weer, strak blauwe lucht en stralende zon. Maar ik kan hier niet van genieten, integendeel. Het gemis van Maaike, die zo van de zon hield doet enorme pijn.
    Ik heb de makelaar opdracht gegeven om zo snel mogelijk tot verkoop van ons huis over te gaan. De droom die we ooit hadden en die we 12 jaar geleden verwezenlijkt hebben toen we dit huis betrokken, die droom ligt nu aan scherven. Net zo als de rest van mijn leven. En ondanks dat ik kinderen heb, hoeft het van mij ook niet meer zo nodig. Ik weet wel dat ik dat niet mag zeggen, maar de pijn, verdriet en gevoelens van machteloosheid zijn onbeschrijfelijk.

    Men zegt dat de tijd alle wonden heelt, maar ik kan me daar helemaal niets bij voorstellen.

  14. Anouk

    Hoe herkenbaar zijn al deze verhalen! Nooit had ik verwacht dat ook mij zo een groot verdriet zou treffen na de dood van mijn geliefde, nu 3,5 week geleden. Deze pijn is niet te beschrijven en niet te bevatten. Ook ik weet niet of dit ooit zal overgaan. Mijn leven is dood gegaan samen met hem……😪

    1. Martien Mols

      Hallo Anouk,wat begrijp ik je goed en voel je gevoel zo goed aan die jouw hart en hele ZIJN heeft doorlkiefd en de wanhoop en machteloosheid in het nooit meer wederkerig kunnen maken van dit onmenselijk intens bedroevend verlies van je Allerliefste aan het mysterie van de dood,welke neemt zonder genade en erbarmen.Dan sterf je mee en verlies je uiteindelijk ook een herkenbaar deel van jezelf.Jullie waren en zijn immers verweven met elkaar en dat blijft ook zo altijd.Maar het moeten missen,omdat zij deel zijn aan de vervolmaking van onze gelukzaligheid in dit aardse leven,dat gemis is een steeds terugkerende dagelijkse kwelling welke steeds weer opnieuw nieuwe wonden kerft in ons troosteloos hart.Ik ben mijn Allerliefste Marina plotseling verloren op 25 juni 2016.Ik sta stil en kan het soms helemaal niet bevatten dat het lot ons uitelkaar heeft geslagen.Ons geluk in al zijn Puurheid en Oprechtheid en dankbaarheid dat wij ons gevonden hadden,voor altijd vernietigd heeft en mij alle hoop en recht op een gelukwaardigmenselijk bestaan heeft ontnomen.Wat blijft dan nog over?Zij was ALLES,ja ALLES voor mij.Nu is er niets meer,dan alleen een ijzige stilte waarin ik met mijn gedachte dwaal en met weemoed terug denk aan wat eerst was.Ja,ik kan je begrijpen Anouk.Het gevoelsbesef dat ons plotseling overmand,het nooit meer weerzien van onze ALLERLIEFSTE en voor Altijd zonder hen verder te moeten laat ons soms in een apatische toestand belanden en de daarbij uitzichtloze situatie,als totaal vernietigend te ervaren.Je wordt helemaal op jezelf teruggeworpen en doordrongen van nietsontziende emoties van verbittering radeloosheid wanhoop verlatenheid reddeloosheid onvermogen teleurstelling boosheid etc,die zich niet laten sturen en zich willekeurig in jouw innerlijke gevoel manifesteren.Je kunt er niet voor weglopen,maar ze alleen maar ondergaan.Zij zijn een antwoord op het voor altijd moeten van hen die het meest betekenis waren voor ons in een bijna volmaakt geschapen wereldje.Wat blijft er dan nog als troost?Het gemis en de daaraan verbonden pijn en verdriet blijft,maar wij hopen na een lange onbepaalde tijd sterker te worden deze pijn te kunnen dragenOmdat ZIJ dit Onvoorwaardelijke verdienen dat Wij dit Offer dragen,een leven lang.
      Je kunt mij altijd mailen omdat je in een zo verschrikkelijke fase van je leven zit door dit grote verlies.
      Mols.brocheler@ziggo.nl
      Warme troost
      Martien

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *